Σημαίες της Καταλονίας

Διοικητικός_χάρτης_της_Καταλονίας

Σίγουρα όλοι έχουμε δει κάποια πορεία διαμαρτυρίας για την ανεξαρτησία της Καταλονίας από την Ισπανία. Θα έχετε προσέξει σε αυτές τις πορείες διάφορες σημαίες να κυματίζουν. Αναρωτηθήκατε ποτέ όμως τη σημασία και το τί θέλει να δηλώσει η κάθε μία από αυτές;

Μην ανησυχείτε. Η Τρύπια Κάλτσα είναι εδώ, μετά από ένα ταξίδι στη Βαρκελώνη και την ενημέρωσή της από έναν ξεναγό-γνώστη της ιστορίας της περιοχής, και θα δώσει την απάντηση σε όλα.

senyera

Αρχικά έχουμε την παραπάνω σημαία. Το όνομα αυτής είναι Senyera (σενιέρα). Αυτή είναι η πραγματική σημαία της καταλωνίας.

Η προέλευσή της έχει έναν ενδιαφέρον θρύλο σύμφωνα με τον οποίο ο Βιλφρέδος ο Τριχωτός (Guifré el Pilós)- άρχοντας διάφωρων περιοχών της Καταλονίας- τραυματίστηκε κατά τη διάρκεια μιας μάχης εναντίων των Νορμανδών από ένα βέλος. Το ίδιο βράδυ ο σύμμαχός του, ο αυτοκράτορας των Φράγκων Κάρολος ο Φαλακρός, τον επισκέφτηκε. Ο Βιλφρέδος βρίσκεται ξαπλωμένος στο κρεβάτι του και δίπλα του βρίσκεται η χρυσή του ασπίδα χωρίς διακόσμηση. Ο Κάρολος βουτάει τα δάχτυλά του στη πληγή του Βιλφρέδου και με μία κίνηση τα κατεβάζει πάνω στην χρυσή του ασπίδα σχηματίζοντας έτσι τις τέσσερις κόκκινες ρίγες σε χρυσό φόντο.

Η σημαία αυτή είναι μία από τις παλαιότερες σημαίες της Ευρώπης.

Estelada_blava

Κατόπιν, έχουμε αυτή τη σημαία που όπως βλέπουμε είναι ίδια με την προϋγούμενη, όμως εδώ υπάρχει αυτό το μπλε τρίγωνο με ένα αστέρι.

Το ίδιο ακριβώς τρίγωνο με το αστέρι έχουν και οι σημαίες του Πουέρτο Ρίκο

hp-capitol-flag

καθώς και της Κούβας.

Flag_of_Cuba.svg

Από αυτές τις σημαίες πήραν την ιδέα οι Καταλανοί που θέλαν την ανεξαρτησία τους και πρόσθεσαν και αυτοί το τρίγωνο με το αστέρι στη σενιέρα. Το τρίγωνο με το αστέρι συμβολίζει για τους Πορτορικανούς και τους Κουβανούς τον αγώνα και τη θέληση για ανεξαρτησία ενάντια στους Ισπανούς. Αυτό δηλαδή που θέλουν και αρκετοί Καταλανοί. Ανεξαρτησία από την Ισπανία.

Με το χρόνο αυτή η σημαία υιοθετήθηκε από τα δεξιά και πιο φιλελεύθερα κόμματα της Καταλωνίας.

Estelada_roja-300x200

Η παρόμοια αυτή σημαία με την προηγούμενη (με τη διαφορά ότι έχει ένα κίτρινο τρίγωνο και ένα κόκκινο αστέρι) συμβολίζει το ίδιο ακριβώς πράγμα. Ανεξαρτησία από τους Ισπανούς, όμως έχει υιοθετηθεί από τα σοσιαλιστικά και αριστερά κόμματα της Καταλονίας.

Αυτό που έχει ενδιαφέρον είναι πως τον τελευταίο καιρό έχει κάνει την εμφάνισή της ακόμα μία άτυπη σημαία από τον κόσμο.

bandera_estelada_catalana_pegatina_cuadrada-r495fe2be43a6483db67d29e3b8a5f16a_v9wf3_8byvr_324

Όπως βλέπετε αποτελέι ένα μίγμα των άλλων δύο. Αυτό που θέλει να πει αυτή η σημαία είναι πως δεν έχουν σημασία τα πολιτικά πιστεύω και πως απλά θέλουν την ανεξαρτησία τους από την Ισπανία και όλα τα άλλα θα τα βρουν στο δρόμο.

Giotto (Τζιότο)

giotto1

Ο Τζιότο (di Bondone 1266-1337) είναι χωρίς καμία αμφιβολία ο πατέρας της ευρωπαϊκής ζωγραφικής, κορυφαία μορφή του τέλους του Μεσαίωνα και πρόδρομος της Αναγέννησης.

Γεννήθηκε στο Colle di Vespignano της Φλωρεντίας και έζησε στην εποχή της γοτθικής τεχνοτροπίας που χαρακτηρίζεται ως μεταβατική από το Μεσαίωνα στην Αναγέννηση.

Ο βιογράφος των καλλιτεχνών της Αναγέννησης Τζόρτζιο Βαζάρι αναφέρει ότι ήταν γιος ενός βοσκού και τον ανακάλυψε ο Τσιμαμπούε να ζωγραφίζει τα πρόβατά του πάνω σε ένα βράχο, εκτίμησε το ταλέντο του και τον έκανε μαθητή του.

Στην Πάδοβα, εκτέλεσε γύρω στο 1305 το αντιπροσωπευτικότερο έργο του, την εικονογράφηση του Παρεκκλησίου Σκροβένι (Scrovegni) (αλλιώς Παρεκκλήσιο της Αρένας) με σκηνές από τη ζωή της Παναγίας και του Χριστού.

1024px-Last-judgment-scrovegni-chapel-giotto-1306

Θεωρείται προάγγελος και πατέρας της Αναγέννησης, αναβιωτής των κλασικών παραδόσεων στη δυτική τέχνη. Τα έργα του, με την αίσθηση του χώρου, του νατουραλισμού και της αφηγηματικότητας που τα διακρίνει, απομακρύνονται αισθητά από την προγενέστερη Βυζαντινή παράδοση. Με πιο απλά λόγια η τέχνη ως τότε ακολουθούσε το στυλ που βλέπουμε σε Βυζαντινούς ναούς. Ο Τζιότο δημιούργησε το στυλ που βλέπουμε στην Αναγεννησιακή τέχνη.

Ο Τζιότο απεικονίζει τις μορφές και με τις 3 διαστάσεις τους. Ήταν ο πρώτος ζωγράφος που έδωσε προοπτική στα έργα του.  Απορρίπτει την διακόσμηση του έργου και στέκεται στην ουσία της σκηνής που δεν είναι άλλο από τα συναισθήματα των ανθρώπων που ζωγραφίζει.

Καταλαβαίνουμε καλύτερα τη συμβολή του στη τέχνη βλέποντας πόσο επηρεάστηκαν από αυτόν οι Ραφαήλ και Μιχαήλ Άγγελος.

 

Πηγή: http://el.wikipedia.org/- http://texni-zoi.blogspot.gr/2012/04/13.html- Βιβλίο Explorer Οδηγοί του κόσμου.

Βίκινγκ στην Αγιά Σοφιά

DSC05657

Κι όμως, οι Βίκινγκ είχαν φτάσει μέχρι την Αγιά Σοφιά! Έμμεσα όμως.

Πάνω σε μία μαρμάρινη κουπαστή (θωράκιο) είναι χαραγμένη με ρουνικά γράμματα από τον 9ο αιώνα (Ρουνικά ονομάζονται τα αλφάβητα που χρησιμοποιούνταν από τους λαούς, που κατοικούσαν γύρω από τη Βόρεια και τη Βαλτική Θάλασσα. Η λέξη ρούνα σημαίνει μυστική γνώση, σοφία και σύμφωνα με τον μύθο,πατέρας των ρούνων ήταν ο Θεός Όντιν.) η φράση »Εδώ ήταν ο Χάλβνταν». Ο Χάλβνταν ήταν ένας από τους πολλούς μισθοφόρους από τη Φρουρά των Βαράγγων που χρησιμοποιούσαν οι Βυζαντινοί.

DSC05656

Παύλος Μελάς

374px-Pavlos_Melas_Portrait

 

Ο Παύλος Μελάς (29 Μαρτίου 1870 – 13 Οκτωβρίου 1904) γνωστός αξιωματικός, σύμβολο και ήρωας του μακεδονικού αγώνα ήταν κουνιάδος του Ίωνα Δραγούμη και γαμπρός του μετέπειτα πρωθυπουργού Στέφανου Δραγούμη.

Είναι γνωστός με το ψευδώνυμο Μίκης Ζέζας. Από πού το εμπνεύστηκε; Από τα ονόματα των παιδιών του. Τον Μιχάλη (χαϊδευτικά Μίκης) και τη Ζωή (χαϊδευτικά Ζέζα).

Για τις συνθήκες του θανάτου του Μελά υπάρχει πλήθος εκδοχών. Κάποια στιγμή το οθωμανικό απόσπασμα εντόπισε ένα από τα κρυσφύγετα των Ελλήνων και ξέσπασαν πυροβολισμοί. Οι περισσότερες αφηγήσεις συντρόφων του Μελά αμφισβητούν το ότι υπήρξε σημαντική μάχη και είναι αμφίβολο αν ο Μελάς και όσοι ήταν μαζί του συμμετείχαν. Όλες οι εκδοχές συγκλίνουν πως κάποια στιγμή τη νύχτα ο Μελάς προσπάθησε να διαφύγει όμως τραυματίστηκε θανάσιμα. Οι μαρτυρίες ποικίλουν για το αν ο Μελάς ύστερα από τον τραυματισμό του απεβίωσε, αυτοκτόνησε, ζήτησε από τον Ντίνα να τον αποτελειώσει, ή ο τελευταίος τον σκότωσε αυτόβουλα. Φαίνεται να ήταν ο μοναδικός νεκρός της ελληνικής πλευράς. Σύμφωνα με μια αφήγηση των συμβάντων που διαδόθηκε από τις εφημερίδες της εποχής πέθανε στα χέρια του φίλου του, Γεώργιου Στρατινάκη και η τελευταία του φράση πριν ξεψυχήσει ήταν «Βούλγαρος να μη μείνει». Η εκδοχή αυτή δεν επιβεβαιώνεται από καμία μαρτυρία.

Pavlos_Melas_grave_in_Kastoria-Papazoglou

Γύρω από το σώμα του νεκρού Παύλου Μελά εκτυλίχθηκε μια διπλωματική επιχείρηση για την παραλαβή και ενταφιασμό του. Οι Έλληνες δεν ήθελαν να γίνει γνωστή στους Οθωμανούς η ταυτότητα και το στρατιωτικό αξίωμα του νεκρού, διότι αυτό θα δημιουργούσε διπλωματική κρίση. Αρχικά ο νεκρός θάφτηκε από τους χωρικούς έξω από τη Στάτιστα ενώ οι Οθωμανοί δεν γνώριζαν την ταυτότητά του. Αργότερα ο Ντίνας απεσταλμένος της ελληνικής πλευράς (πιθανώς του Μητροπολίτη Καστοριάς Γερμανού Καραβαγγέλη ή του οπλαρχηγού Κύρου) επιχείρησε να ξεθάψει και να μεταφέρει αλλού τον νεκρό. Στο μεταξύ όμως ο θάνατος του Μελά είχε μαθευτεί στην Αθήνα και η εκεί Οθωμανική πρεσβεία ειδοποίησε τις αρχές της Θεσσαλονίκης να βρουν το πτώμα ώστε να το χρησιμοποιήσουν σαν απόδειξη της Ελληνικής επέμβασης σε οθωμανική επικράτεια. Έτσι, ενώ ο Ντίνας έκανε την εκταφή εμφανίστηκε οθωμανικός στρατός. Τότε έκοψε βιαστικά το κεφάλι του νεκρού και έφυγε. Το κεφάλι τάφηκε μπροστά στην Ωραία Πύλη του Ναού της Αγίας Παρασκευής στο χωριό Πισοδέρι ενώ οι Οθωμανοί πήραν το ακέφαλο σώμα και το πήγαν στην Καστοριά για αναγνώριση. Ο Γερμανός Καραβαγγέλης, που γνώριζε τα πάντα, κινητοποίησε τη νεολαία της Καστοριάς που περικύκλωσε το Διοικητήριο και απαιτούσε να τους δοθεί το σώμα «κάποιου Ζέζα» που ήταν Έλληνας. Ο Μητροπολίτης, προειδοποιώντας ότι μπορεί να συμβούν ταραχές που θα έβλαπταν την ειρηνική συμβίωση Τούρκων και Ελλήνων κατάφερε να του δοθεί το σώμα το οποίο και τάφηκε στο παρεκκλήσιο των Ταξιαρχών κοντά στο Μητροπολιτικό Μέγαρο Καστοριάς.

Ο θάνατος του Μελά, γόνου μιας από τις σημαντικότερες ελληνικές οικογένειες, πήρε μεγάλη δημοσιότητα και συγκλόνισε την κοινή γνώμη της εποχής. Υπό την πίεση των γεγονότων η ελληνική κυβέρνηση ωθήθηκε να συμμετάσχει πιο ενεργά στον μακεδονικό αγώνα ενώ αυξήθηκε σημαντικά ο αριθμός των εθελοντών.

 

Πηγή: http://el.wikipedia.org/

Μπουζούκι

ΜΠΟΥΖΟΥΚΙ

Το γνωστό αγαπημένο όργανο των Ελλήνων και όχι μόνο. Ας δούμε μερικά γεγονότα για την καταγωγή και την ετυμολογία του.

Δημοφιλέστερο ανάμεσα στα λαϊκά μας  όργανα και σήμα κατατεθέν της Ελλάδας στο εξωτερικό, το μπουζούκι, κατάγεται από την οικογένεια των μακρυμάνικων λαουτοειδών νυκτών οργάνων, τα οποία εμφανίστηκαν για πρώτη φορά  5.500 χρόνια πριν από την εποχή μας, στην αρχαία Μεσοποταμία. Τα όργανα αυτά αποτελούν  έναν από τους πολιτιστικούς θησαυρούς που κληροδότησε στην ανθρωπότητα ο Σουμερικός λαός.

Τα στοιχεία που μπορούμε να εξάγουμε είναι ότι ως υλικό κατασκευής -των λαουτοειδών- για το μεν  σκάφος χρησιμοποιείτο η κολοκύθα ή το κέλυφος χελώνας, για το δε αντηχείο δέρμα προβάτου ή ψαριού, ενώ οι χορδές – εντέρινες φυσικά – από κοτόπουλο (μερικές φορές, μάλιστα, διπλές ή τριπλές) και από πρόβατο, οι χοντρότερες. Το σκάφος των πρώιμων αυτών λαουτοειδών – με την πάροδο των χρόνων – θυμίζει όλο και περισσότερο, όσον αφορά στο σχήμα του, αυτό της κλασικής κιθάρας.

Στην Αίγυπτο, η μουσική κάλυπτε μόνο κοινωνικές ανάγκες, όπως διαφαίνεται, όχι και τελετουργικές, όπως στη Μεσοποταμία. Η άρχουσα τάξη απαξιούσε ανέκαθεν να ασχοληθεί με τη μουσική. Όταν όμως κατακτήθηκε η Μ. Ασία από τους Φαραώ, τα λαουτοειδή – που ήταν ήδη γνωστά μέσω της Μεσοποταμίας στη Μ. Ασία, πέρασαν και στην Αίγυπτο, γύρω στο 1.680 π.Χ.. Οι Αιγύπτιοι δεν ανέπτυξαν την τέχνη της μουσικής, και, παρά την οικονομική τους δύναμη, δεν ανέπτυξαν καθόλου μουσική σημειολογία, όπως οι κάτοικοι της Μεσοποταμίας, έγιναν όμως φορείς αυτού του μουσικού πολιτισμού στους γύρω λαούς, ανάμεσα στους άλλους και σε εμάς τους Έλληνες. Ο θεωρητικός της μουσικής Πυθαγόρας μέσω των Αιγυπτίων, στη χώρα των οποίων έμεινε αρκετό χρονικό διάστημα, μελέτησε και έμαθε τους αριθμητικούς νόμους που διέπουν την αρμονία. Έτσι ξεκίνησε η περιπέτεια του οργάνου και στην Ελλάδα, κατά τα χρόνια της κλασικής εποχής (500 – 323 π.Χ.),  με την ονομασία «πανδουρίς», «πανδούρα», «τρίχορδον», «θαμπούρι», «ταμπουράς» κ.λπ., μετεξέλιξη του οποίου αποτελεί και το μπουζούκι.

Pandoura_002

Η καταγωγή του μπουζουκιού σαν όργανο είναι ελληνική, ενώ θεωρείται όπως κι όλα τα λαούτα, σαν ένα είδος μετεξέλιξης της αρχαιοελληνικής πανδούρας. Η καταγωγή του μπουζουκιού, ως απόγονος της αρχαίας ελληνικής μουσικής, τοποθετείται στην αρχαία Ελλάδα, όπου υπήρχε το αντίστοιχο αρχαιοελληνικό όργανο γνωστό κι ως «Πανδουρίδιον» ή αλλιώς «τρίχορδο» επειδή είχε τρεις χορδές. Έντονος υποστηρικτής της πηγής αυτής είναι τα μάρμαρα της εποχής, με γνωστότερο αυτό της Μαντινείας (4ος αιώνας π.Χ.), που σήμερα εκτίθεται στο Εθνικό Αρχαιολογικό Μουσείο της Αθήνας, κι απεικονίζει το μυθικό αγώνα, μεταξύ Απόλλωνος και Μαρσύα, όπου η αρχαιοελληνική πανδούρα παίζεται από μια μούσα κάθισμένη πάνω σε έναν βράχο.

Ορισμένοι δέχονται την τουρκική προέλευση μόνο στην ονομασία του (buzuq- από τη φράση bozuk düzen=χαλασμένο χόρδισμα), αν και είναι πιθανόν η λέξη να προέρχεται από τη περσική λέξη «tambur-e bozorg» που σημαίνει «μεγάλος ταμπουράς» με μετατροπή του ήχου «rg» σε «k» στην Ελληνική και την Τουρκική. Σύμφωνα με αυτή την άποψη, το μπουζούκι που κατέχει πρωταγωνιστικό ρόλο στη λαϊκή ορχήστρα, έχει σχήμα, διαστάσεις και διάταξη χορδών, ίδια περίπου εδώ και χιλιάδες χρόνια.

Η επικρατέστερη όμως, για την ετυμολογία της λέξης «μπουζούκι», φαίνεται να είναι η άποψη ότι προέρχεται από το επίθετο της τουρκικής  «bozuk» που σημαίνει «χαλασμένος», «σπασμένος», «εκτός τόνου», «εκτός λειτουργίας», » σε άτακτη κατάσταση», «αφύσικος». Ο Gazimihal αναφέρει επίσης ότι ο όρος «bozuk duzen» χρησιμοποιήθηκε αρχικά για να περιγράψει το πρωτόγονο, «εκτός τόνου», «κακό» παίξιμο των αγροτικών λαουτοειδών της Ανατολικής Ανατολίας. Πιστεύει πως από τον όρο «bozuk duzen»  αργότερα αποσπάστηκε το «bozuk», για να υποδηλώσει το όργανο το οποίο ήταν ανεπαρκές για να παίξει τους διαφορετικούς ήχους / τρόπους της Ανατολής, καθώς ήταν κουρδισμένο διαφορετικά ή ότι όφειλε να αλλάξει το κούρδισμα (το ντουζένι), για να το καταφέρει. Εν κατακλείδι, ο όρος «bozuk» φαίνεται να ξεκίνησε για να περιγράψει και να χαρακτηρίσει τύπο κουρδίσματος (ντουζένι) για να παίξει ένα λαουτοειδές τις διαφορετικές μουσικές κλίμακες, «δρόμους» για τους Έλληνες, «μακάμ» για τους Άραβες. Μετέπειτα επεκτάθηκε ο όρος για να χαρακτηρίσει τώρα πλέον  το λαουτοειδές έγχορδο όργανο, που ήταν κουρδισμένο με το συγκεκριμένο τρόπο.

bouzouki

Πέρασε από τους αρχαίους Έλληνες στους Βυζαντινούς, επέζησε στην Τουρκοκρατία και η άνθησή του στις μέρες μας πέρασε πρώτα από μια περίοδο αμφισβήτησης στις αρχές του αιώνα. Για τη βυζαντινή εποχή οι πηγές είναι πολλές, καθώς η πανδούρα και το κανονάκι, ήταν από τα βασικότερα όργανα για τη διδασκαλία της βυζαντινής εκκλησιαστικής μουσικής, όπως τονίζει ο αρχιεπίσκοπος Χρύσανθος στο βιβλίο του για την βυζαντινή μουσική.

Ωστόσο στη χώρα μας τις πρώτες αναφορές με την ονομασία μπουζούκι, τις συναντάμε από  τα χρόνια της τουρκοκρατίας, και ειδικά από την έναρξη του εθνικο-απελευθερωτικού πολέμου κατά των Τούρκων. Στα ενθυμήματα του αγώνα (π.χ. του Κασομούλη) φέρονται οι αγωνιστές του ’21 να διασκεδάζουν παίζοντας μπουζούκι.

Ο Δανός ζωγράφος Martinus Rørbye, σε επίσκεψή του στην Αθήνα, το 1835, αναφέρεται στον πιο γνωστό οργανοποιό της εποχής, το Λεωνίδα Γάιλα (που κατασκεύασε  τον ταμπουρά του Μακρυγιάννη) ως «κατασκευαστή μπουζουκιών». Όσες πληροφορίες όμως και να συλλέξουμε από τις αναφορές που γίνονται σε μπουζούκια, είναι σχεδόν σίγουρο – προς το παρόν, τουλάχιστον – ότι μέχρι και τα μισά του 19ου αιώνα η ονοματολογία που δίνεται στα μακρυμάνικα νυκτά λαουτοειδή όργανα είναι συγκεχυμένη. Ο όρος «μπουζούκι» συνυπάρχει με τον όρο «ταμπουρά», «τζιβούρι» κ.λπ. και δεν παραπέμπει με σαφήνεια ούτε σε συγκεκριμένο τύπο οργάνου ούτε σε διαστάσεις σκάφους, βραχίονα κ.λπ.

 

Πηγή: http://revealedtheninthwave.blogspot.gr/- http://en.wikipedia.org/-

 

 

Ελληνικές λέξεις με διαφορετικό νόημα στα ισπανικά

conan-700x350

Είναι γνωστό ότι η ισπανική γλώσσα είναι γεμάτη από ελληνικές λέξεις ή λέξεις με κάποια άμεση ή έμμεση σχέση με την (αρχαία) ελληνική γλώσσα. Τα γλωσσικά «δάνεια» αφθονούν τόσο στον ιατρική ορολογία που οι ελληνικές λέξεις έχουν επικρατήσει και σε άλλες γλώσσες, όσο και σε πολλές ακόμα περιπτώσεις. Υπάρχουν όμως και κάποιες λέξεις που, αν και ακούγονται ή είναι ίδιες με τις ελληνικές και έχουν άμεση σχέση με τις αντίστοιχες που χρησιμοποιούμε καθημερινά, το νόημα τους διαφέρει. Σε κάποιες περιπτώσεις μάλιστα φτάνει να σημαίνει ακόμα και αντίθετο!

Μια λέξη, πολύ γνωστή στους Έλληνες από την αρχαιότητα είναι η λέξη βάρβαρος. Επίθετο που χαρακτήριζε στα αρχαία χρόνια τον «μη Έλληνα», γνωστό από την φράση «πάς μη Έλλην βάρβαρος», με την ξεκάθαρα μειωτική σημασία αλλά ευτυχώς ακόμα περισσότερο γνωστό παγκοσμίως από το ποίημα του Κωνσταντίνου Καβάφη «Περιμένοντας τους Βαρβάρους». Η ισπανική γλώσσα κρατάει κατά κάποιο τρόπο το αρχικό νόημα της λέξης, το ποίημα του Καβάφη μεταφράζεται “Esperando a los bárbaros” και φυσικά γίνεται κατανοητό αλλά στην καθομιλουμένη η λέξη bárbaro χρησιμοποιείται και με άλλη έννοια. Αν στο δρόμο, σε μια συζήτηση μεταξύ φίλων ή σε οποιαδήποτε καθημερινή συνάντηση ακούσουμε κάποιον να αναφωνεί «¡Qué bárbaro!», όχι, δεν κακολογεί κανέναν, αντίθετα του αρέσει κάτι πάρα πολύ! Αυτή η χρήση της λέξης δηλώνει κατάπληξη, θαυμασμό, την χρησιμοποιούμε όταν κάτι μας τραβάει την προσοχή με θετικό τρόπο, μας εντυπωσιάζει.

empathy-e1372105249597

Μία άλλη που πολύ έντονα τραβάει την προσοχή για την διαφορετική, ουσιαστικά αντίθετη σημασία της είναι, χωρίς αμφιβολία, η λέξη Empatía. Στα νέα ελληνικά η λέξη εμπάθεια εκφράζει έντονα αρνητικά συναισθήματα, δηλώνει εχθρότητα, πάθος εναντίον κάποιου. Η ίδια λέξη όμως δεν είχε ξεκινήσει έτσι από την αρχαιότητα, αρχικά δήλωνε το  έντονο πάθος για κάτι (εν-πάθος) και στην πορεία πήρε την ερμηνεία που γνωρίζουμε σήμερα. Το να είσαι εμπαθής με κάποιον στις μέρες μας σίγουρα έχει αρνητική σημασία. Στα ισπανικά όμως η λέξη empatía, προφανώς δανειζόμενη την έννοια από την αγγλική γλώσσα, δηλώνει ακριβώς το αντίθετο, την συμπόνια απέναντι σε κάποιον, την συμπάθεια, την κατανόηση της κατάστασης του, την ενσυναίσθηση. Μάλιστα χρησιμοποιείται στην ψυχολογία σαν συνώνυμο της διαπροσωπικής νοημοσύνης (inteligencia interpersonal) και θεωρείται αναμφίβολα προσόν στις διαπροσωπικές σχέσεις.

lavabo 1967  t

Για το τέλος, μια λέξη που δεν είναι ελληνική αλλά χρησιμοποιήθηκε σαν μετάφραση για το διάσημο κίνημα των σουρεαλιστών στην Γαλλία που άνθησε στις αρχές του προηγούμενου αιώνα: υπερρεαλισμός. Οι Έλληνες τότε μετέφρασαν την πρόθεση sur από τα γαλλικά ως υπέρ, μιας και το κίνημα που έμελλε να δώσει σπουδαία έργα από μεγάλους καλλιτέχνες, λογοτέχνες, κινηματογραφιστές, θεωρήθηκε ότι είχε σκοπό να ξεπεράσει τον ρεαλισμό της εποχής. Όμως στα ισπανικά η λέξη hiperrealismo (όπως και διεθνώς όσον αφορά την τέχνη) έχει μάλλον την αντίθετη έννοια. Δηλώνει την μέχρι υπερβολής ρεαλιστική απεικόνιση. Τα έργα του διάσημου ισπανού ζωγράφου Antonio López είναι ο ορισμός του υπερρεαλισμού με την έννοια που απέκτησε πλέον η λέξη τις τελευταίες δεκαετίες, όταν και εμφανίστηκε αυτή η καινούργια τάση στην τέχνη.

Πηγή: http://www.ispania.gr/

Τένις και βαθμολογία

Tennis_Ball_Racquet

Σήμερα θα ασχοληθούμε με τον παράξενο τρόπο της βαθμολογίας στο τένις-αντισφαίριση και με μερικές ακόμα άχρηστες πληροφορίες.

Οι βαθμοί όπως είναι γνωστό πηγαίνουν ο πρώτος 15, ο δεύτερος 30, ο τρίτος 40 και ο τέταρτος 60 που σηματοδοτεί και την νίκη στο game. Οστόσο αν το παιχνίδι είναι ισόπαλο στο 40-40 (το ονομάζουν deuce-δυάρι) ο επόμενος πόντος ονομάζεται »advantage-πλεονέκτημα» και δίνει την ευκαιρία στον παίχτη με ένα ακόμα πόντο να κερδίσει το game. Αν ο παίκτης με το πλεονέκτημα χάσει τον επόμενο πόντο, το σκόρ είναι πάλι deuce δηλαδή ισόπαλο. Η λογική είναι να κεδίσει ο νικητής με 2 πάνω από δύο πόντους.

15-30-40-60 τι παράξενο θα πείτε. Κι όμως, θα πουν κάποιοι, σίγουρα θα υπάρχει λογική που το σκορ πηγαίνει έτσι. Σίγουρα θα υπάρχει λογική ή θέληση στη διατήρηση της παράδοσης. Χμ χμ για να ρίξουμε μια ματιά στην ιστορία.

Η αλήθεια είναι πως δε ξέρουμε με βεβαιότητα την απαρχή του τρόπου μέτρησης του σκορ!

Η επικρατέστερη άποψη είναι πως προέρχεται από τη μεσαιωνική Γαλλία. Το πιθανότερο είναι πως χρησιμοποιούσαν στο γήπεδο ένα ρολόι για τον τρόπο μέτρησης. Ο κάθε πόντος μετακινούσε τον δείκτη του ρολογιού κατά ένα τέταρτο δηλαδή 15. Άρα είχαμε 15-30-45-60. Για να διατηρηθεί η λογική του να κερδίζει ο παίχτης με 2 πόντους διαφορά, στη περίπτωση της ισοπαλίας, το 45 άλλαξε σε 40. Γιατί όπως είναι γνωστό το ρολόι σταματάει στο 60 και δε μπορεί να πάει στο 75. Ως εκ τούτου, αν και οι δύο παίκτες έχουν 40, ο πρώτος παίκτης που σκοράρει λαμβάνει δέκα και ο δείκτης κινείται στο 50. Αν ο παίκτης σκοράρει για δεύτερη φορά πριν από τον αντίπαλο, κερδίζει άλλους δέκα και το ρολόι κινείται προς το 60. Ωστόσο, εάν ένας παίκτης αποτύχει να σκοράρει δύο φορές στη σειρά, τότε το ρολόι θα κινηθεί πίσω στο 40 να αρχίσει ένα ακόμη «δυάρι».

Jeu_de_paume

Μια άλλη θεωρία είναι πως ο τρόπος του σκορ προήλθε από το γαλλικό παιχνίδι Jeu de paume (παιχνίδι της παλάμης- παρακαλώ όχι σχόλια) που είναι πρόδρομος του τένις στο οποίο χρησιμοποιήθηκε αρχικά το χέρι αντί για τη ρακέτα. Το παραδοσιακό γήπεδο σε αυτό το παιχνίδι ήταν 90 πόδια δηλαδή 45 πόδια η κάθε μεριά του παίχτη. Αυτός που σκόραρε για πρώτη φορά είχε το δικαίωμα να μετακινηθεί μπροστά 15 πόδια. Αν σκόραρε ξανά άλλα 15. Αν σκόραρε και για τρίτη φορά μπορούσε να πάει μπροστά άλλα 10 πόδια. Άρα 15-30-40.

Ας κάνουμε και μια γρήγορη ιστορική αναδρομή.

Λένε ότι τα χρόνια του Μεσαίωνα σε μερικά μοναστήρια, μοναχοί έπαιζαν ενα άθλημα που θεωρείται ο πρόδρομος του σημερινού τένις (το Jeu de paume). Η προέλευση της σύγχρονης αντισφαίρισης ξεκινά το 1856 όταν οι Χάρι Γκεμ και Αουγκούριο Περέιρα έπαιζαν ένα παιχνίδι που ονόμασαν pelota.

Στην Ελλάδα η αντισφαίριση χρονολογείται από το 1896.

Η λέξη τένις προέρχεται από την Γαλλική λέξη tenez(τενέ) (από το ρήμα tenir- κρατώ) που φώναζαν οι Γάλλοι παίκτες όταν ήταν να σερβίρουν.

Η λέξη ρακέτα προέρχεται από την Αραβική λέξη rakhat που σημαίνει η παλάμη του χεριού.

Η λέξη deuce προέρχεται από την Γαλλική φράση à deux le jeu που σημαίνει ότι και στους δύο είναι το παιχνίδι.

Η λέξη love (μηδέν- όταν μηδέν πόντους έχει ένας παίχτης) μπορεί να προέρχεται από την Γαλλική λέξη l’œuf που σημαίνει αβγό, από το σχήμα του μηδέν.

πηγή: http://en.wikipedia.org/